Sốc nhiệt trên cây trồng: Nguyên nhân, biểu hiện và cách phòng ngừa
Héo rũ do sốc nhiệt trên cây trồng là gì?
Sốc nhiệt trên cây trồng là hiện tượng cây bị stress nghiêm trọng do thay đổi nhiệt độ đột ngột hoặc nhiệt độ môi trường quá cao hoặc quá thấp so với khả năng chịu đựng của cây. Cây có thể bị tổn thương hoặc chết nếu không được chăm sóc đúng cách trong những điều kiện nhiệt độ cực đoan.
Nguyên nhân gây sốc nhiệt cho cây trồng
Héo rủ do sốc nhiệt trên cây trồng xuất phát từ việc tế bào mất nước, làm thành tế bào co lại.
Thời tiết không nắng nhiều ngày, nhiệt độ giảm thấp, quá trình quang hợp và hấp thu dinh dưỡng bị suy giảm, dẫn đến rễ kém phát triển, bộ lá bị mỏng đi. Khi nhiệt độ đột ngộ tăng cao, cây trồng sẽ thoát hơi nước (sự mất nước) qua bề mặt lá (thông qua các khí khổng) lớn hơn lượng nước mà rễ cây hút vào, cây trồng sẽ rơi vào trạng thái héo rũ do sốc nhiệt.
Sốc nhiệt có thể do nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm:
- Nhiệt độ quá cao: Khi nhiệt độ quá nóng, cây không thể duy trì các quá trình sinh lý như quang hợp và thoát hơi nước, dẫn đến tổn thương tế bào và cây bị héo, cháy lá.
- Nhiệt độ quá thấp: Nhiệt độ lạnh đột ngột có thể khiến các tế bào cây bị tổn thương, làm rễ và thân cây bị đông cứng và ngừng hoạt động.
- Chênh lệch nhiệt độ đột ngột: Sự thay đổi nhiệt độ quá nhanh, đặc biệt là sự chênh lệch giữa ngày và đêm, có thể khiến cây không kịp thích nghi và bị sốc nhiệt.
- Mất nước: Nhiệt độ cao kéo dài làm tăng quá trình thoát hơi nước, khiến cây mất nước nhanh chóng và dẫn đến tình trạng héo và chết.
Biểu hiện của sốc nhiệt trên cây trồng

Cây trồng bị sốc nhiệt có thể biểu hiện qua những dấu hiệu sau:
- Lá bị cháy, có vết khô hoặc rụng.
- Thân cây và cành trở nên yếu, dễ gãy hoặc chết.
- Cây không phát triển bình thường, giảm khả năng quang hợp và sinh trưởng.
- Màu sắc của cây thay đổi, như lá chuyển sang màu vàng hoặc nâu.
Có 2 dạng sốc nhiệt phổ biến:
- Sốc nhiệt tạm thời: thường xảy ra trong những ngày nắng nóng gay gắt, đặc biệt vào buổi trưa. Khi cây không kịp hấp thu đủ nước để bù đắp cho lượng nước bị mất qua thoát hơi, cây sẽ bị héo. Tuy nhiên, vào cuối ngày, khi nhiệt độ giảm và cây hấp thu đủ nước, hiện tượng héo sẽ được khắc phục và cây phục hồi.
- Sốc nhiệt không thể phục hồi: xảy ra trong những ngày nắng hạn kéo dài hoặc khi cây bị ngập úng, dẫn đến tình trạng thiếu nước nghiêm trọng. Nếu không được khắc phục kịp thời, hiện tượng này có thể gây chết cây.
Cách khắc phục sốc nhiệt trên cây trồng
Để giúp cây trồng đối phó với sốc nhiệt, có thể thực hiện một số biện pháp phòng ngừa và khắc phục sau:
- Ngưng tưới phân: khi phát hiện hiện tượng héo rủ, ngay lập tức ngừng việc tưới phân và chỉ tưới nước sạch để cung cấp đủ độ ẩm cho cây
- Tạo bóng mát: Trồng cây trong khu vực có bóng râm hoặc sử dụng các biện pháp che phủ để giảm tác động của nhiệt độ trực tiếp lên cây.
- Duy trì pH 5.5 – 6.5 đảm bảo môi trường tối ưu nhất cho rễ phát triển. Dùng nước vôi trong hoặc vôi sữa ORGA CA để tưới gốc.
- Kích rễ: sử dụng các sản phẩm kích rễ chuyên dụng phục hồi nhanh chóng hệ rễ và lông hút như khoáng humate FULVIC
- Phun dưỡng phục hồi, chống sốc, giảm stress cho cây: Sử dụng các sản phẩm chuyên dụng để phục hồi cây như CHỐNG SỐC NHIỆT , rong biển, amino qua lá,
- Phun thuốc BVTV/bón lá: Hạn chế phun khi không cần thiết, nhất là các dòng thuốc nóng, hoặc phun liều loãng hơn. Trước khi phun, đảm bảo cây đã tưới đủ ẩm.
Thông qua những biện pháp này, tôi tin rằng tình trạng héo rủ có thể được khắc phục hiệu quả, giúp cây phục hồi nhanh chóng và duy trì sức khỏe trong điều kiện thay đổi nhiệt độ đột ngột.
