TỔNG HỢP CÁC NGUYÊN NHÂN GÂY THÂM VỎ, TÀN NHANG TRÊN DƯA VÀNG
Giá trị quả dưa lưới cũng như nông sản được đánh giá đầu tiên ở mặt cảm quan về mặt hình thái, do đó lớp vỏ bên ngoài của trái cây là thước đo đầu tiên và quan trọng đến giá trị.
Các nguyên nhân gây thâm vỏ và tàn nhang trên dưa lưới có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau, từ điều kiện môi trường đến các yếu tố sinh học và hóa học. Cùng tìm hiểu về cấu tạo lớp vỏ dưa lưới cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến vỏ để có biện pháp phòng ngừa hiệu quả:
I. CẤU TẠO LỚP VỎ DƯA LƯỚI
Lớp vỏ trái dưa lưới có cấu tạo khá đặc biệt và giúp bảo vệ phần thịt bên trong quả. Cấu tạo của lớp vỏ dưa lưới bao gồm các phần chính sau:
1. Lớp biểu bì (Epidermis):
Đây là lớp vỏ ngoài cùng, rất mỏng và có nhiệm vụ bảo vệ quả khỏi các tác động bên ngoài. Lớp biểu bì này thường có các vân lưới nổi bật (mang tính đặc trưng của dưa lưới), giúp tạo hình cho quả và tăng tính thẩm mỹ. Lớp biểu bì còn có khả năng bảo vệ quả khỏi sự mất nước và các tác nhân gây hại như vi khuẩn hoặc nấm.
2. Lớp cơ vỏ (Mesocarp):
Đây là lớp giữa của vỏ trái dưa lưới. Lớp cơ vỏ thường khá dày, có nhiệm vụ bảo vệ phần thịt quả mềm bên trong. Nó giúp duy trì độ chắc chắn và bảo vệ dưa khỏi va đập. Lớp này có thể có màu xanh nhạt hoặc vàng, tùy vào độ chín và loại dưa lưới.
3. Lớp nội bì (Endocarp):
Phần này của vỏ bao quanh phần thịt quả và hạt. Nó có một lớp màng mỏng, giúp ngăn cách phần ruột dưa lưới với các hạt ở giữa quả. Lớp nội bì này không phải là lớp vỏ cứng, mà là một lớp màng mỏng, bảo vệ phần lõi quả khỏi vi khuẩn và nấm mốc.
II. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VỎ
1. Do côn trùng chích hút:
Ở giai đoạn trái non, bề mặt vỏ còn mỏng, dễ dàng bị ruồi vàng hoặc bọ trĩ chích hút. Các vết này sẽ bị thâm hình kim châm, một thời gian sau thì xì nước, dễ dàng bị nấm khuẩn xâm nhập, gây thâm & thối quả. Đối với điều kiện sản xuất nhà màng thì nguyên nhân này không gây hại nghiêm trọng nếu được quản lý rủi ro xâm nhập của ruồi vàng bên ngoài.
2. Giai đoạn thụ phấn bằng dung dịch thụ phấn:
– Dung dịch thụ phấn không gây thâm hay tàn nhang bề mặt vỏ, tuy nhiên phụ gia loang thấm pha kèm nếu sử dụng vượt liều sẽ gây nám hoặc luộc bầu noãn. Liều khuyến cáo nên theo chỉ định. Mùa nóng nên pha loãng đi 0.25 so với khuyến cáo, sử dụng thuốc trong ngày, bảo quản nhiệt độ phòng.
– Thụ dung dịch vào lúc thời tiết nắng gắt là nguyên nhân dễ tác động đến lớp vỏ của quả dưa sau này. Dung dịch thụ phấn thụ vào sáng sớm hoặc ban đêm không có ánh nắng, vườn dưa vẫn sẽ đậu trái. Bà con nên chọn thời điểm bắt đầu và kết thúc phù hợp.
3. Phun thuốc nóng, vượt liều:
Giai đoạn sau chọn trái đến đến 15 ngày không nên phun các dòng thuốc có tính nóng như: thuốc sâu dạng dầu khoáng, nhũ dầu Ec (số càng cao, thuốc càng nóng), thuốc bệnh dạng bột (WP) nên thay bằng dạng hạt cốm.
4. Thời tiết bất lợi, dị thường:
Ảnh hưởng đến quang hợp, hấp thu và chuyển hóa dinh dưỡng, sự chênh lệch của nhiệt độ ẩm độ tác động đến chất lượng hình dáng của vỏ trái cây, làm cho vỏ dễ bị tổn thương mô bên trong. Việc theo dõi và điều chỉnh các biện pháp canh tác, bảo vệ cây trồng là rất quan trọng để giảm thiểu những tác động tiêu cực từ thời tiết.
5. Sự thích ứng của giống đối với khí hậu/mùa:
Chọn giống cây trồng không phù hợp với điều kiện khí hậu và mùa màng sẽ có nhiều hệ quả tiêu cực đối với chất lượng sản phẩm. Các tác động này không chỉ giảm năng suất mà còn ảnh hưởng đến chất lượng hương vị, màu sắc và độ bóng của vỏ trái, giảm giá trị thương phẩm của cây trồng. Do đó, việc chọn giống cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu là rất quan trọng để đảm bảo năng suất cao, chất lượng sản phẩm tốt và giảm thiểu rủi ro trong sản xuất nông nghiệp.
Các nguyên nhân gây thâm vỏ và tàn nhang trên dưa lưới rất đa dạng và có thể xuất phát từ cả yếu tố môi trường, sinh học, kỹ thuật canh tác và hóa học. Để giảm thiểu hiện tượng này, cần có sự kết hợp giữa việc chọn giống cây trồng phù hợp, quản lý môi trường canh tác, chăm sóc cây đúng cách và sử dụng các biện pháp bảo vệ hợp lý.
